3. 1926 - 1939

Od tego miejsca podane informacje pochodzą z opracowania pana M. Koreywo umieszczonego na stronie ogrodu z niewielkimi uzupełnieniami.

Inicjatorką i duszą powstania Towarzystwa Ogródków Działkowych była p. Ortruda Buzkowa, żona dyrektora Głównego Urzędu Statystycznego prof. Józefa Buzka. Do założycielskiego Komitetu Honorowego weszli: dr Karol Bertoni, dr Bogucki, dr Józef Buzek, prof. Danielewicz, Władysław Jabłoński, M. Jankowski, dr Jurkiewicz, A. Raczyński, St. Schoenfeld, prof. Sujkowski, inż. Słomiński. W Komitecie Organizacyjnym znaleźli się: Ortruda Buzkowa, dr Rajmund Buławski Czesław Bertman, Tadeusz Czaykowski, Antoni Drabowicz, Nikodem Ehrenkreütz, Bronisław Gałczyński, dr Konrad Ilski, Jan Łagoda, inż. Juliusz Miller, Jadwiga Nahajska, Kazimierz Sokołowski, Józef Staniszewski i Stefan Więckowski. Zarząd tworzą: prezes dr Rajmund Buławski, wiceprezes Stanisław Mazurkiewicz, sekretarz Stefan Więckowski, z-ca sekretarza Antoni Klimaszewski, skarbnik Antoni Drabowicz. Czy inicjatywa miała jakiś związek z przewrotem majowym tego na razie nie wiem. W roku 1927 miasto przekazuje 5 ha ziemi, które zostają podzielone na 150 działek po 300m2. Teren zostaje ogrodzony i zaopatrzony w studnie. Dzierżawa roczna za działkę wynosi 15 złotych z czego część idzie na utrzymanie 2 stróżów. W 1928 roku powstaje Związek Towarzystw Ogrodów i Osiedli Działkowych, którego ogród na Rakowcu staje się członkiem. W roku 1931 magistrat przydzielił dalsze 4 hektary, powstaje kolejnych 100 działek. W roku 1932 dziennikarka Irena Orwid w swojej relacji pisze: "z pomiędzy wielu prawd, jakie głosi Towarzystwo, najważniejsza jest, iż praca w ośrodku działkowym to źródło sił fizycznych i moralnych, zadowolenia i ochoty do życia, a więc czynników potrzebnych w
czasach, kiedy system nerwowy jest mocno nadwyrężony, a równowaga psychiczna zakłócona”. W latach 1933-37 prezesem był p. Besser, a oprócz niego w skład zarządu wchodzili pp. Groberski, Gorajski, Węgrzecki, Romanowski.
Zarząd zatrudniał w tym czasie 2 dozorców i ogrodnika p. Bogdanowicza. Jeden z dozorców stale mieszkał na terenie Ogrodu w zdemontowanym wagonie kolejowym. Tam też urzędowali członkowie Zarządu. Dozorcy pełnili dyżury na zmianę po 12 godzin i posługiwali się dwoma psami ułożonymi do pilnowania. Ogrodnik zajmował się uprawą sadzonek na potrzeby działkowców, sprowadzał nawóz obornik od okolicznych rolników, a także dostarczał nawozy mineralne. Jesienią i wiosną opryskiwał drzewa owocowe przy pomocy wynajętego robotnika.

Na terenie działek miały miejsce dwie katastrofy lotnicze.

W roku 1939 ogród powiększa się o kolejne 100 działek. W atmosferze narastającego napięcia wojennego Zarząd rzucił myśl ufundowania ciężkiego karabinu maszynowego dla wojska. Myśl ta została przyjęta z powszechnym uznaniem, a w wyniku zbiórki pieniężnej uzyskano w krótkim czasie potrzebną sumę, karabin zakupiono, po czym wręczono go przedstawicielowi wojska na uroczystości urządzonej na terenie ogrodu.

Charakterystyka osób, których nazwiska zapisały się trwale w historii Ogrodu:

Dr Józef Buzek ur. w 1873r. działacz ruchu ludowego, ekonomista prawnik, poseł do parlamentu austriackiego w 1907r.; wiceprezes Koła Polskiego w Wiedniu. W Polsce w latach 1919-1922 poseł na Sejm i senator z listy PSL-„Piast”. Od 1904 r. profesor prawa administracyjnego na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, a od 1918 r. profesor na Uniwersytecie Warszawskim i w Szkole Głównej Handlowej. Współorganizator i dyrektor Głównego Urzędu Statystycznego w latach 1918-1929. W latach 1926-27 przewodniczący Komitetu Honorowego Ogrodu. Zmarł w Cieszynie w 1936 r.

Dr Rajmund Buławski - pierwszy prezes Zarządu Ogrodu, doktoryzował się na Uniwersytecie w Berlinie. Jako naczelnik Biura Spisów GUS przygotował spis powszechny w Polsce w 1931r. W marcu 1945 r. powołał do życia Instytut Badania Ziem Odzyskanych. Zmarł w 1950 roku.

Prof. Stefan Szulc ur. w 1881 r. Statystyk i demograf. We wczesnej młodości związany z SDKPiL (no cóż...) . Na Uniwersytecie w Dorpacie studiował filozofię i teologię, a w Berlinie - statystykę. Był naczelnikiem wydziału statystyki ludności w GUS w latach 1918-1939. Od 1920r. wykładał na Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie, a od 1923 r. na Uniwersytecie Warszawskim. W 1939r. po upadku Warszawy przeniósł się do Lwowa i tam na Uniwersytecie Jana Kazimierza prowadził wykłady ze statystyki. Po zajęciu Lwowa przez Niemców wrócił do Warszawy i brał udział w tajnym nauczaniu w konspiracyjnej tzw.. „Szkole Lipińskiego”. W latach 1945-49 był prezesem GUS. W 1956 r. został członkiem Polskiej Akademii Nauk.

Ignacy Kräutler ur. w 1884 r. Studiował matematykę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie i na Politechnice w Wiedniu. W latach 1904-1905 współdziałał z SDKPiL, był kurierem Róży Luksemburg między terenem zaboru niemieckiego i rosyjskiego (no cóż...). Parokrotnie aresztowany i więziony. W GUS pracował w latach 1919-1938, usunięty za przekonania
lewicowe. Brał udział w opracowanie pierwszego spisu powszechnego w 1921 r. Współpracował ściśle z prof. Krzywickim, St. Sempołowskim i Stefanią Sempołowską. Dzięki znajomości kilku języków europejskich prowadził w czasie okupacji konspiracyjny nasłuch radiowy i pisał codzienne komunikaty do prasy konspiracyjnej. Po powstaniu został wywieziony do Berlina i tam zamordowany w 1945 roku.

Inż. Zygmunt Słomiński ur. w 1879 r. Działacz oświatowy w latach 1904-1912 w Sandomierskim i Radomiu, inżynier budowlany, naczelny inżynier Warszawy w latach 1924-27, prezydent Warszawy w latach 1927-34. Więziony na Pawiaku i zamordowany przez hitlerowców w 1943 roku.

Prof. Edward Lipiński ur. w 1888 r. w Nowym Mieście nad Pilicą. Wybitny ekonomista i działacz społeczny związany z PPS-Lewicą. Był współzałożycielem i członkiem Rady Ligi Obrony Praw Człowieka i Obywatela, profesor SGH w Warszawie, założył Instytut Badań Koniunkturalnych, Gospodarczych i Cen i był jego dyrektorem w latach 1928-1939. W czasie okupacji kierował tajnym nauczaniem ekonomicznym w wyższej szkole, znanej pod nazwą „Szkoły Lipińskiego". Po wyzwoleniu był dyrektorem Instytutu Gospodarki Narodowej, prezesem Banku Gospodarstwa Narodowego, profesorem SGPiS, profesorem Uniwersytetu Warszawskiego, członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk. Od 1928r. był przez parę lat działkowcem naszego ogrodu i sam uprawiał działkę.

http://moko.waw.pl/fotoblog/historia-ogrod%C3%B3w-dzia%C5%82kowych-na-ra...