1 sierpnia
Od rana krążą kurierzy. Do poszczególnych oddziałów docierają rozkazy o godzinie "W".
W niektórych miejscach przemieszczające się do wyznaczonych miejsc grupki powstańców zostają zaskoczone przez Niemców m. in. w Al. Wilanowskiej w okolicy Grabowej. Z kolejki wilanowskiej zostaje wyciągnietych dwóch wojskowo wyglądających mężczyzn i zabitych na miejscu. W bardzo wielu miejscach mają miejsce różne mniej lub bardziej dramatyczne incydenty.
Na Placu Unii Lubelskiej od godziny 16 na tarasie restauracji grupa młodych mężczyzn sprawia wrażenie świętowania jakiejś uroczystości. To jeden z plutonów dywizjonu "Jeleń", który za chwilę wraz z innymi plutonami zaatakuje na drukarnię Kuriera i dzielnicę policyjną. Bardzo szybko okazuje się, że to zadanie ponad siły. Oddział poniósł straty na poziomie 60-70% stanu wyjściowego i w efekcie rozproszył się. Część żołnierzy przedostaje się do Śródmieścia, część na Mokotów. Ciężko ranna zostaje Krystyna Krahelska "Danuta", syrenka warszawska. Umiera z ran następnego dnia.
Dowództwo Obwodu Mokotów lokuje się w gmachu Higieny na Chocimskiej i ... bardzo szybko traci jakikolwiek wpływ na wydarzenia.
Faktycznym dowódcą staje się płk Kamiński "Daniel" kwaterujący na Malczewskiego.
Do ataku na Fort Mokotów rusza kompania O-1. Atak załamuje się w ogniu wroga. Pojedyńczy żołnierze docierają do willi na Turystycznej i Maratońskiej. Niemcy przeprowadzają obławę na żołnierzy, którzy przeżyli ostrzał następnie pastwią się nad nimi z okrucieństwem. Mordują również zagarnięta ludność cywilną.
Kompania O-2 atakuje żandarmerię na Dworkowej. Atak wychodzi od Olesińskiej, zołnierze wdzierają się do domów na rogu Puławskiej i Dworkowej ale ogień z dachu Wedla jest zbyt silny.
Kompania O-3 atakuje szkołę przy Woronicza. Atak nieudany.
Batalion Bałtyk ma za zadanie opanować różne obiekty na północnym Mokotowie.
Jeden z plutonów podchodzący na pozycje wyjściowe wzdłuż Melsztyńskiej dostaje się pod silny ostrzał od strony garaży miejskich. Ci którzy przeżyli ukrywają się w domach na Narbutta.
W Szkole Rękodzielniczej przy Narbutta stacjonuje świetnie uzbrojony oddział SS, do tego bunkry i zasieki.
Moment przed atakiem odnotowany zostaje następujący incydent.
Podczas omawiana zadań, odzywa się jeden ze strzelców.
- Ten atak nie ma szans. To samobójstwo.
Wśród żołnierzy zawahanie, przeczuwają, że ktoś wypowiedział na głos rzecz oczywistą.
- Kto to powiedział?
- Strzelec "Żarłoczny".
Wszyscy wybuchają śmiechem.
Atak rusza od zachodu i południa ale załamuje się. Na domiar złego Kazimierzowską od Rakowieckiej nadciągają dwa czołgi i oddział ss-manów. Powstańcy ponosząc wielkie straty muszą przejść do obrony.
Na Polu Mokotowskim niedaleko zakładów zieleni rusza atak na baterię dział przeciwlotniczych. Ogień ckmów osłony jest zbyt silny.
Wzdłuż całej ulicy Rakowieckiej atakowane są różne obiekty: SGGW, Staufferkaserne, więzienie.
I tu też siły powstańców są niewystarczające. Jedynie na pewien czas udaje się opanować papiernię przy więzieniu Mokotów.
Batalion Karpaty atakuje tor wyścigowy na Służewcu. Niemcy dają się zaskoczyć i na krótko teren zostaje opanowany. Ale po silnym kontrataku Niemców od strony Okęcia większość oddziału wycofuje się do Lasu Kabackiego. Przez długi okres dowództwo nie ma informacji co się właściwie stało z oddziałem.
Od wybuchu powstania Niemcy masowo i metodycznie zaczynają masowe mordy, nie wyłączając małych dzieci. Tych których nie mają akurat humoru mordować spędzają do punktów zbornych m. in. na terenie przyległym do Sztabu Głównego na Rakowieckiej. Tam czeka ich praca ponad siły i tragiczne warunki bytowe.
Powstańcy przez praktycznie cały okres powstania traktowani są jako "verfluchte banditen" i rozstrzeliwani na miejscu.
Sukcesy 1 dnia:
- wiele obszarów zostało uwolnionych od Niemców
- kompania B-3 opanowuje szkołę przy Różanej
- opanowany budynek łączności przy Dąbrowskiego, z tym że żandarmi zabarykadowali się na 2 piętrze.
- zlikwidowany punkt reflektora przeciwlotniczego przy figurze Św. Jana.
- zajęto Fort na Służewcu
- zdobyto w różnych akcjach trochę broni.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Pacyfikacja_Mokotowa
https://pl.wikipedia.org/wiki/Batalion_%E2%80%9EOaza%E2%80%9D
https://pl.wikipedia.org/wiki/Dywizjon_Jele%C5%84
https://pl.wikipedia.org/wiki/Krystyna_Krahelska
O dniu 1 sierpnia na Mokotowie można napisać wielką książkę. Z konieczności w olbrzymim skrócie i z pewnymi uproszczeniami.
Merytoryczne uwagi dotyczące faktów mile widziane.
Na zdjęciu Park Dreszera, 1 sierpnia 2016.

Skomentuj