Wczoraj i dziś

"wczoraj":

źródło: nac

Krasickiego, 1944, Krasickiego, 2017

"wczoraj":

źródło: fotopolska.eu, Tygodnik Stolica

Nie mam lepszego pomysłu na zrobienie tego.

Grażyny, 1945, Grażyny, 2016

Zdjęcie z 1941 zostało przez autora opatrzone komentarzem: "typowo polski porządek".

"wczoraj":
źródło: Archiwum Państwowe (opisane tam jako Warszawa Wschodnia)
poprawna identyfikacja: nuro

Stacja Dworzec Południowy 1941,  Dworzec Południowy 2017

"wczoraj":
autor: nieznany. Zdjęcie z zestawu wykonanego konspiracyjnie. Do Muzeum Powstania zbiór przekazał żołnierz AK Jerzy Przybysz, który z kolei otrzymał je od Kazimierza Lewkowskiego ps. "Dębina".
źródło: MPW

Puławska, 1944, Puławska, 2017

"wczoraj":

źródło: MPW

Racławicka, 1944, Racławicka, 2017

namalowana przez Janka Bytnara 2 maja 1942. Kotwicę z drugiej strony namalował Jan Gut.

Garść faktów: pomnik powstał na cześć polskich lotników. Twórcą projektu z 1923 był Edward Wittig. Cokół zaprojektował Antoni Jawornicki. Pozował mjr Leonard Lepszy. Odlew w brązie wykonano w 1930. Pomnik został odsłonięty 11 listopada 1932 przez Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Pomnik miał zostać zlikwidowany na jesieni 1939 ale... zaprotestowali niemieccy lotnicy.
Ostatecznie pomnik został zniszczony późną jesienią 1944. Cokół z kotwicą przetrwał do początku lat 50 (kiedy dokładnie?).
Fragmenty pomnika odnaleziono w fabryce Lilpopa na Woli. Dwa bloki z cokołu z kotwicą trafiły do liceum Batorego, następnie do Muzeum Woli.
W 1967 pomnik zrekonstruowano (prof. Alfred Jesion) i 9 września ustawiono na skrzyżowaniu Żwirki i Wigury z Wawelską. W 1994 środowisko Szarych Szeregów rozpoczęło starania o przywrócenie kotwicy. Na kilkanaście lat sprawa utknęła, przeciw było m.in. ówczesne Dowództwo Wojsk Powietrznych.
W 2009 w końcu uzyskano wszystkie urzędowe zgody i kotwica pojawiła się w 2010 ufundowana przez Tymoteusza Duchowskiego ps. "Motek". W międzyczasie kotwicę namalowali graficiarze ale tę z pomnika zmyto.

(jeśli w tekście są niedokładności proszę o sprostowanie. Uzupełnienia również dobrze widziane).

"wczoraj":
źródło: MPW

Pl. Unii Lubelskiej, 1942, Pl. Unii Lubelskiej, 2017

"wczoraj":
źródło: Ludwik Kotowski, "Moja kompania"

Wejnerta, 1944, Wejnerta, 2016

"wczoraj":
źródło: Eugeniusz Ajewski, Mokotów Walczy

Szustra, 1944, Dąbrowskiego, 2017

Zdobyta 2 sierpnia 1944. Broniona do 26 września. W ostatnich dniach przechodziła wielokrotnie z rąk do rąk. Jeszcze będzie na ten temat.

"wczoraj":
źródło: ebay.de

uwagi: kadr z lekka niedokładny. Wówczas nie miałem zdjęcia "wczoraj", robiłem w trybie na zapas. Dziś zrobienie zdjęcia z tego miejsca jest niemożliwe. Pojawiły się osoby z roszczeniami do szkolnego boiska i obecnie teren jest częściowo zabudowywany.

Woronicza, ok. 1943, Woronicza, 2015

"Wracam do pałacyku Szustra – on leżał na tak zwanej neutralnej ziemi, ale powstańcy wiedzieli, że w pałacyku Szustra są olbrzymie zapasy jedzenia, bo przecież to była bogata rodzina, więc w tych piwnicach... Niemcy widocznie trochę się bali tych powstańców, bo nie wchodzili. Ale weszli powstańcy z ludnością cywilną, między innymi [mama] z nimi poszła, bo moja mama była osobą wyjątkowo odważną. Dzisiaj myślę, że nigdy w życiu nie potrafiłabym robić tego, co moja mama robiła, tak jakby to było rzeczą normalną. Jak weszli powstańcy po te różne rzeczy, bo były mąka, cukier, miód jakieś zapasy konserw czy jakiegoś mięsa, to chodzili po prostu po spalonych, zabitych trupach ludzi, którzy tam mieszkali. Czyli Niemcy najpierw wpadli, wszystkich albo podpalili... Myślę, że tam podpalenia były, wymordowali i po prostu już trochę tej żywności odzyskaliśmy."

"wczoraj":

źródło: Eugeniusz Ajewski, Mokotów Walczy

Pałac Szustra, 1945, Pałac Szustra, 2017

Pages