Wczoraj i dziś

Zdjęcie z 1941 zostało przez autora opatrzone komentarzem: "typowo polski porządek".

"wczoraj":
autor: Jürgen Jost
źródło: Archiwum Państwowe (opisane tam jako Warszawa Wschodnia)
poprawna identyfikacja: nuro
"dziś": własne

,

"wczoraj":
autor: nieznany. Zdjęcie z zestawu wykonanego konspiracyjnie. Do Muzeum Powstania zbiór przekazał żołnierz AK Jerzy Przybysz, który z kolei otrzymał je od Kazimierza Lewkowskiego ps. "Dębina".
źródło: MPW
"dzis": własne

,

"wczoraj":
autor: do ustalenia
źródło: do ustalenia
"dziś": własne

,

namalowana przez Janka Bytnara 2 maja 1942. Kotwicę z drugiej strony namalował Jan Gut.

Garść faktów: pomnik powstał na cześć polskich lotników. Twórcą projektu z 1923 był Edward Wittig. Cokół zaprojektował Antoni Jawornicki. Pozował mjr Leonard Lepszy. Odlew w brązie wykonano w 1930. Pomnik został odsłonięty 11 listopada 1932 przez Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Pomnik miał zostać zlikwidowany na jesieni 1939 ale... zaprotestowali niemieccy lotnicy.
Ostatecznie pomnik został zniszczony późną jesienią 1944. Cokół z kotwicą przetrwał do początku lat 50 (kiedy dokładnie?).
Fragmenty pomnika odnaleziono w fabryce Lilpopa na Woli. Dwa bloki z cokołu z kotwicą trafiły do liceum Batorego, następnie do Muzeum Woli.
W 1967 pomnik zrekonstruowano (prof. Alfred Jesion) i 9 września ustawiono na skrzyżowaniu Żwirki i Wigury z Wawelską. W 1994 środowisko Szarych Szeregów rozpoczęło starania o przywrócenie kotwicy. Na kilkanaście lat sprawa utknęła, przeciw było m.in. ówczesne Dowództwo Wojsk Powietrznych.
W 2009 w końcu uzyskano wszystkie urzędowe zgody i kotwica pojawiła się w 2010 ufundowana przez Tymoteusza Duchowskiego ps. "Motek". W międzyczasie kotwicę namalowali graficiarze ale tę z pomnika zmyto.

(jeśli w tekście są niedokładności proszę o sprostowanie. Uzupełnienia również dobrze widziane).

"wczoraj":
autor: Stefan Bałuk
źródło: MPW
"dziś": własne

,

"wczoraj":
autor: do ustalenia
źródło: Ludwik Kotowski, "Moja kompania"
"dziś": własne

,

"wczoraj":
autor: do ustalenia
źródło: Eugeniusz Ajewski, Mokotów Walczy
"dziś": własne

,

Zdobyta 2 sierpnia 1944. Broniona do 26 września. W ostatnich dniach przechodziła wielokrotnie z rąk do rąk. Jeszcze będzie na ten temat.

"wczoraj":
autor: od ustalenia
źródło: ebay.de
"dziś": własne

uwagi: kadr z lekka niedokładny. Wówczas nie miałem zdjęcia "wczoraj", robiłem w trybie na zapas. Dziś zrobienie zdjęcia z tego miejsca jest niemożliwe. Pojawiły się osoby z roszczeniami do szkolnego boiska i obecnie teren jest częściowo zabudowywany.

,

"Wracam do pałacyku Szustra – on leżał na tak zwanej neutralnej ziemi, ale powstańcy wiedzieli, że w pałacyku Szustra są olbrzymie zapasy jedzenia, bo przecież to była bogata rodzina, więc w tych piwnicach... Niemcy widocznie trochę się bali tych powstańców, bo nie wchodzili. Ale weszli powstańcy z ludnością cywilną, między innymi [mama] z nimi poszła, bo moja mama była osobą wyjątkowo odważną. Dzisiaj myślę, że nigdy w życiu nie potrafiłabym robić tego, co moja mama robiła, tak jakby to było rzeczą normalną. Jak weszli powstańcy po te różne rzeczy, bo były mąka, cukier, miód jakieś zapasy konserw czy jakiegoś mięsa, to chodzili po prostu po spalonych, zabitych trupach ludzi, którzy tam mieszkali. Czyli Niemcy najpierw wpadli, wszystkich albo podpalili... Myślę, że tam podpalenia były, wymordowali i po prostu już trochę tej żywności odzyskaliśmy."

"wczoraj":
autor: do ustalenia
źródło: Eugeniusz Ajewski, Mokotów Walczy
"dziś": własne

,

Zdjęcie zasadniczo rodzinne ale ma ten interesujący aspekt, że pokazuje jak ostrzelane były praktycznie wszystkie domy.
Jeśli zostanie przez autora oprotestowane dam inny zestaw.

"wczoraj":
autor: informacja w posiadaniu Tomasza Pyszkowskiego
źródło: FB Zabytki Mokotowa
"dziś": wlasne

,

Grupa powstańców z plutonu 1110 dywizjonu „Jeleń” wyrusza na patrol.

Na balkonie od lewej sanit. Maria Kosicka „Małgorzata” i sanit. Alina Ciembroniewicz-Zabiełło „Alina”.
W szeregu od lewej st. ułan pchor. Włodzimierz Drecki „Kawka” z karabinem, NN, st. ułan pchor. Władysław Grabiński „Pilawa” z karabinem, pozostali NN.

Odyńca 7, balkon ten sam.

"wczoraj":
autor: Roman Banach "Świerk", kadr z kroniki
źródło: nac
"dziś": własne

,

Pages